fbpx
Image Alt

Σωματική Άσκηση

Άνδρας δένει τα κορδόνια του, πράσινο ρόφημα, υγεία και διατροφή, διατροφή και αθλητισμός, fitness

Φυτοφαγικη διατροφη και αθλητισμος

Αρκετοί ασκούμενοι αλλά και αθλητές υψηλού επιπέδου επιλέγουν να ακολουθήσουν φυτοφαγική προσέγγιση για λόγους θρησκευτικούς, ιδεολογικούς, περιβαλλοντολογικούς ή ακόμα και με την πεποίθηση πως έτσι θα βελτιώσουν τα επίπεδα υγείας τους. Κοινή συνισταμένη όλων αποτελεί ο αποκλεισμός του κρέατος, των ψαρικών, ή/και των παραγώγων τους, όπως είναι τα γαλακτοκομικά και τα αυγά. Στον πίνακα 1. παρουσιάζονται τα διαφορετικά επίπεδα φυτοφαγίας ανάλογα με την περίπτωση.

Τύποι φυτοφαγικών προσεγγίσεων

 

Τύποι φυτοφαγικών προσεγγίσεων
Vegan Αποκλείει όλα τα ζωικά προϊόντα συμπεριλαμβάνοντας και τα παράγωγα γαλακτοκομικά και αυγά (όχι το μέλι)
Vegetarian Αποφεύγει όλες τις τροφές που περιέχουν σάρκα και είναι προαιρετική η κατανάλωση αυγών ή γαλακτοκομικών
Lacto Vegetarian Περιλαμβάνει την κατανάλωση γαλακτοκομικών αλλά όχι αυγών
Ovo Vegetarian Περιλαμβάνει την κατανάλωση αυγών αλλά όχι γαλακτοκομικών
Lacto ovo – Vegetarian Περιλαμβάνει την κατανάλωση αυγών και γαλακτοκομικών

 

Ενώ ορισμένες φυτοφαγικές προσεγγίσεις έχουν γίνει ευρύτερα αποδεκτές στους αθλητικούς χώρους, δημιουργείται συχνά ο προβληματισμός για το αν καταφέρνει τελικά ο αθλητής να λάβει όλα τα απαιτούμενα θρεπτικά συστατικά που χρειάζεται για να υποστηρίξει τις έντονες καθημερινές προπονήσεις.

 

Στην πραγματικότητα, οι αθλητές που ακολουθούν φυτοφαγική διατροφή έχουν τη δυνατότητα να καλύψουν τις ενεργειακές δαπάνες της προπόνησης μέσα από διάφορες πηγές υδατάνθρακα (μακαρόνι, ρύζι, πατάτα, ψωμί, φρούτα) χωρίς να δημιουργούνται ελλείμματα. Επιπρόσθετα, επαρκή πρόσληψη αμινοξέων δύναται να επιτευχθεί μέσα από μελετημένο συνδυασμό διαφόρων τροφών, οι οποίες περιέχουν πρωτεΐνες φυτικής προέλευσης (όσπρια, κινόα, φαγόπυρο, αμάρανθος).

Τέλος, όσον αφορά στα λίπη, η συμμετοχή τους στην απορρόφηση κυρίως των λιποδιαλυτών βιταμινών κρίνεται απαραίτητη και η φυτοφαγική προσέγγιση περιλαμβάνει αρκετές πηγές ω-3 λιπαρών οξέων που μπορούν να καλύψουν τις καθημερινές ανάγκες των ασκούμενων (ξηροί καρποί, αβοκάντο, σουσάμι, λιναρόσπορος).

 

Βασική προϋπόθεση όμως για να διασφαλιστεί η ομαλή απορρόφηση καθώς και ο μεταβολισμός όλων των απαραίτητων μακροθρεπτικών συστατικών (υδατάνθρακες, πρωτεΐνες, λίπη) είναι να επιλέγονται εκείνες οι τροφές, οι οποίες περιέχουν τα ¨επίμαχα¨ μικροθρεπτικά συστατικά (βιταμίνες και ιχνοστοιχεία) που τείνουν να είναι σε έλλειψη στη φυτοφαγική διατροφή και βρίσκονται κυρίως σε τροφές ζωικής προέλευσης, όπως είναι ο σίδηρος, ο ψευδάργυρος, το ασβέστιο, η βιταμίνη D, το ιώδιο και η βιταμίνη Β12. Στις περιπτώσεις αυτές η επιλεκτική χορήγηση συμπληρωμάτων διατροφής συνίσταται και δύναται να καλύψει τα κενά που προκύπτουν σε εκείνους τους ασκούμενους που παρουσιάζουν ανεπαρκείς διατροφικές επιλογές.

 

Σύμφωνα με τη διαθέσιμη βιβλιογραφία λίγα στοιχεία γνωρίζουμε για την επίδραση της φυτοφαγικής προσέγγισης στην αθλητική απόδοση. Βραχυπρόθεσμες μελέτες δεν υποστηρίζουν πτώση της αερόβιας ικανότητας ή της δύναμης-ισχύος έπειτα από προσκόλληση σε φυτοφαγικό πλάνο διατροφής (Craddock et al., 2016). Μάλιστα, στις μελέτες αυτές αναφέρεται το ενδεχόμενο μιας ταχύτερης μυϊκής αποκατάστασης μέσω της υψηλής βιοδιαθεσιμότητας των βιταμινών και λοιπών αντιοξειδωτικών που περιέχουν οι φυτικές τροφές. Παρόλα αυτά, δεν υπάρχουν βάσιμα βιβλιογραφικά στοιχεία που να μπορούν να υποστηρίξουν σημαντικές μεταβολές στο ρυθμό της μυϊκής αποκατάστασης έπειτα από έντονες προπονήσεις, όπως συχνά υποστηρίζεται, μέσω μεταβολών στο αλκαλικό περιβάλλον του μυός. Οι φυτοφαγικοί αθλητές πάντως, παρουσιάζουν μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης χρόνιων καρδιοαγγειακών νοσημάτων, γεγονός που σχετίζεται με τα χαμηλά επίπεδα λιπιδίων και LDL χοληστερόλης στο αίμα.

 

Συνοψίζοντας, η φυτοφαγική προσέγγιση, ανάλογα και με το επίπεδο εφαρμογής της, μπορεί εν δυνάμει να συνυπάρξει με τον αθλητισμό, με την προϋπόθεση να πληρούνται όλες εκείνες οι συνθήκες (American College of Sports Medicine joint position statement, 2016), έτσι ώστε να μπορεί ο αθλητής να υποστηρίξει τις έντονες προπονητικές του συνεδρίες.

 

Βιβλιογραφικές Αναφορές:

Craddock, J.C., Y.C. Probst, and G.E. Peoples (2016). Vegetarian and omnivorous nutrition – comparing physical performance. Int. J. Sport Nutr. Exerc. Metab. 26:212-220.

Dinu, M., R. Abbate, G.F. Gensini, A. Casini, and F. Sofi (2017). Vegetarian, vegan diets and multiple health outcomes: a systematic review with meta-analysis of observational studies. Crit. Rev. Food Sci. Nutr.57:3640-3649.

Melina, V., W. Craig, and S. Levin (2016). Position of the academy of nutrition and dietetics: vegetarian diets. J. Acad. Nutr. Diet. 116:1970-1980.

Thomas, D.T., K.A. Erdman, and L.M. Burke (2016). American College of Sports Medicine joint position statement. Nutrition and athletic performance. Med. Sci. Sports Exerc.48:543-568.