fbpx
Image Alt

Sports Nutrition

Τι εΙναι;

Οι αυξημένες ενεργειακές απαιτήσεις της άσκησης σε συνδυασμό με τις υποχρεώσεις του σύγχρονου τρόπου ζωής συχνά οδηγούν σε διατροφικές ελλείψεις που σχετίζονται με την κόπωση και τη μειωμένη αθλητική απόδοση. Η αθλητική διατροφή αποτελεί την επιστήμη, η οποία προσδιορίζει την ποιοτική και ποσοτική πρόσληψη των θρεπτικών συστατικών με σκοπό την υποστήριξη της άσκησης και των έντονων φυσικών δραστηριοτήτων. Η εφαρμογής της στον ασκούμενο περιλαμβάνει την αλληλεπίδραση θρεπτικών στοιχείων που λαμβάνονται μέσω της φυσικής τροφής ή/και μέσω συμπληρωμάτων διατροφής.

Η αθλητική διατροφή αποτελεί πλέον μια πολύτιμη και διαρκώς αναπτυσσόμενη ανάγκη, διαμορφώνοντας την εξατομικευμένη στρατηγική υποστήριξης του ασκούμενου.

Ποιους αφορά;

Η αθλητική διατροφή απευθύνεται σε κάθε ενεργό και αθλητικά δραστήριο άτομο που επιδιώκει να εξισορροπήσει την πρόσληψη των απαραίτητων θρεπτικών συστατικών με τις δαπάνες της άσκησης. Οφείλει να είναι εξατομικευμένη, σύμφωνα με τα φυσικά χαρακτηριστικά του κάθε ατόμου και να εναρμονίζεται με τις ανάγκες και τις ιδιαιτερότητες του κάθε αθλήματος.

Η ρύθμιση του σωματικού βάρους και της σύστασης σώματος, η ενεργειακή υποστήριξη και αναπλήρωση της άσκησης, η πρωτεϊνική κάλυψη και η επαρκής ενυδάτωση αποτελούν ορισμένα από τα πιο σημαντικά θέματα που απασχολούν τους ασκούμενους.

Η επιστήμη της αθλητικής διατροφής έχει πλέον εντρυφήσει στους τομείς αυτούς προσφέροντας τεκμηριωμένες απαντήσεις ως προς την επιλογή των απαραίτητων θρεπτικών συστατικών, την κατάλληλη χρονική στιγμή, για τη βελτίωση της αθλητικής απόδοσης.

Βασικά θρεπτικά συστατικά

Η επιστήμη της αθλητικής διατροφής επεμβαίνει στην καθημερινότητα του ασκούμενου ρυθμίζοντας την επιλογή και την ποσότητα τόσο των μακροθρεπτικών (υδατάνθρακες, πρωτεΐνες, λιπίδια) όσο και των μικροθρεπτικών συστατικών (βιταμίνες, ιχνοστοιχεία, νερό) της διατροφής του.

Για παράδειγμα, οι αυξημένες ενεργειακές ανάγκες της άσκησης προϋποθέτουν και την αντίστοιχη κατανάλωση υδατανθράκων (πηγή ενέργειας). Οι ασκούμενοι χρειάζονται μεγαλύτερα αποθέματα ενέργειας για να ολοκληρώσουν με επιτυχία τις αθλητικές του δραστηριότητες.

Παράλληλα, η αναδόμηση του καταπονημένου μυϊκού συστήματος επιβάλει την επαρκή πρόσληψη εκείνων των πρωτεϊνικών στοιχείων που θα μεγιστοποιήσουν τον αναβολισμό και θα περιορίσουν τον καταβολισμό. Τέλος, για να λειτουργήσουν όλες οι παραπάνω διαδικασίες με επιτυχία, κομβικής σημασίας κρίνεται η επάρκεια των βιταμινών και των ιχνοστοιχείων που πρέπει να βρίσκονται στην κατάλληλη αναλογία για να παρέχουν τις ευνοϊκές συνθήκες βελτιστοποίησης του μεταβολικού συστήματος.

Μύθοι και Αλήθειες

1. Η αθλητική διατροφή προϋποθέτει τη χρήση συμπληρωμάτων διατροφής

Δεν είναι απαραίτητο. Η αθλητική διατροφή περιλαμβάνει την «έξυπνη» επιλογή θρεπτικών συστατικών κυρίως με τη μορφή φυσικής τροφής. Αρκετές φορές όμως, ενδέχεται να αναπτυχθούν διατροφικά ελλείμματα που σχετίζονται με τη συστηματική άσκηση και θα ήταν πρακτικά δύσκολο να αντιμετωπιστούν αποκλειστικά μέσω της λήψης τροφής. Η αθλητική διατροφή αναβαθμίζει τις διατροφικές συνήθειες των ασκούμενων με γνώμονα την υποστήριξη της αθλητικής απόδοσης και διατήρηση των επιπέδων υγείας και ευεξίας.

2. Όλα τα συμπληρώματα αθλητικής διατροφής ταιριάζουν σε όλους τους ασκούμενους

Δεν είναι εφικτό. Η αγορά πλαισιώνεται από πληθώρα συμπληρωμάτων διατροφής, τα οποία υπόσχονται βελτίωση των αθλητικών επιδόσεων. Η δράση των προϊόντων αυτών ποικίλει σύμφωνα με τη σύσταση και πρέπει να απευθύνεται στο κοινό με στοχευμένες προτάσεις. Συνεπώς, το κάθε συμπλήρωμα αθλητικής διατροφής έχει συγκεκριμένη δράση και δεν προορίζεται προς όλους και ανά πάσα στιγμή. Για παράδειγμα, η άσκηση που πραγματοποιείται σε θερμό κλίμα και διαρκεί για περισσότερο από μία ώρα προϋποθέτει διαφορετικές διατροφικές συστάσεις σε σχέση με την άσκηση που πραγματοποιείται σε ψυχρό κλίμα και διαρκεί για λιγότερο από μια ώρα.

3. Η άσκηση θα καλύψει τα διατροφικά μου σφάλματα

Δεν ισχύει πάντα. Αρκετές φορές χρησιμοποιούμε τις ενεργειακές δαπάνες της άσκησης ως μέσο για να μπορέσουμε να καλύψουμε τις άτακτες και αλόγιστες διατροφικές μας συνήθειες. Στην πραγματικότητα όμως, οι επιπόλαιες διατροφικές συνήθειες σχετίζονται κυρίως με την κατανάλωση «κενών» θερμίδων, δηλαδή με τροφές που δεν περιέχουν τις απαραίτητες βιταμίνες και ιχνοστοιχεία. Συνεπώς, τέτοιες τακτικές ενδέχεται να αναπτύξουν ελλείμματα σε βάθος χρόνου εις βάρους της ομαλής λειτουργίας του οργανισμού μας.

Μελέτες – Έρευνες - Πιστοποιήσεις

Λαμβάνοντας υπόψη τη ραγδαία αύξηση της βιομηχανίας των συμπληρωμάτων αθλητικής διατροφής εύλογη είναι και η εμφάνιση προϊόντων στην αγορά που υπόσχονται γρήγορα και εντυπωσιακά αποτελέσματα.

Οι μελέτες δείχνουν ότι ο ετήσιος τζίρος των παγκόσμιων πωλήσεων θα έχει αυξηθεί κατά 8% από το 2017-2020 και τα νούμερα αυτά εγκυμονούν κινδύνους.

Πράγματι, υπάρχουν εταιρείες που περιλαμβάνουν συστατικά στις συνθέσεις τους, των οποίων η δράση δεν υποστηρίζεται από τα διαθέσιμα επιστημονικά ευρήματα. Το φαινόμενο αυτό σε συνδυασμό με την έλλειψη της έγκυρης πληροφόρησης προς το καταναλωτικό κοινό, οδηγεί συχνά σε προβληματισμό και αμφιβολία όσον αφορά στην ορθότητα και στην ασφάλεια της χρήσης τους.

Αρκετές φορές η κατανάλωσή τους μπορεί να λάβει και διαστάσεις νομικής υπόστασης, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για επαγγελματίες αθλητές που ελέγχονται τακτικά για χρήση απαγορευμένων ουσιών. Σε κάθε περίπτωση, η καθαρότητα των προϊόντων αθλητικής διατροφής κρίνεται επιτακτική τόσο για τους αθλητές όσο και για το ευρύ κοινό. Για διασφαλιστεί ο κανόνας αυτός υπάρχει διαθέσιμο πρωτόκολλο αξιολόγησης και πιστοποίησης των προϊόντων μέσα από εξειδικευμένους φορείς που διασφαλίζουν την πιστότητα του προϊόντος.

Επίλογος

Η άσκηση αποτελεί ένα από τα ισχυρότερα όπλα ενάντια στην υποκινητικότητα που χαρακτηρίζει την εποχή μας. Για να ενσωματωθεί αποτελεσματικά μέσα στην καθημερινότητά μας οφείλουμε να τηρούμε εξατομικευμένες διατροφικές αρχές, οι οποίες θα υποστηρίζουν την ομαλή λειτουργεία του μυαλού και του σώματός μας. Η αθλητική διατροφή δρα καταλυτικά ως προς την εφαρμογή του δόγματος νους υγιής εν σώματι υγιεί.

Γιαννης Ε. Τσεκουρας MSc, PhD.

Exercise and Nutrition Specialist